Menopauza i nastrój: zmiany hormonalne zaburzają twoją równowagę emocjonalną. Jak poprawić nastrój.

Spis treści

1. Co naprawdę dzieje się w twoim umyśle podczas menopauzy i perimenopauzy?
2. Rosnące obowiązki w średnim wieku: dlaczego narasta taka presja
3. Objawy emocjonalne menopauzy, których nie należy ignorować
4. Czynniki ryzyka i mity dotyczące menopauzy i zdrowia psychicznego
5. Leczenie i strategie dbania o równowagę psychiczną w menopauzie
6. Jak wspierać kobietę w menopauzie: rodzina, partner i otoczenie

Obserwuj Patricię Alegsę na Pinterest!

Naturally proces, który pojawia się dokładnie wtedy, gdy życie wymaga od ciebie więcej, może całkowicie cię rozchwiać. Mówię o menopauzie, etapie, który wielu widzi tylko jako „uderzenia gorąca i przybieranie na wadze”, a który w rzeczywistości uderza prosto w równowagę psychiczną. I tak, dotyka też twojego planu dnia, relacji, pracy, a nawet poczucia tożsamości. 😅

Jako psycholożka słyszę w gabinecie wciąż ten sam wzdych:

„Nie wiem, co ze mną. Mam wszystko, a czuję się na krawędzi załamania”.

Większość przypisuje to tylko stresowi, pracy, dzieciom, partnerowi. Niewiele kobiet mówi od razu: „chyba to ma związek z menopauzą”. I tu zaczyna się wielkie nieporozumienie.

Co naprawdę dzieje się w twoim umyśle podczas menopauzy i perimenopauzy?

Menopauza pojawia się zwykle między 40. a 50. rokiem życia. Zanim miesiączka całkowicie ustanie, występuje etap przejściowy zwany perimenopauzą, kiedy hormony skaczą jak na kolejce górskiej. 🎢

W tej fazie twoje poziomy estrogenów i progesteronu zaczynają maleć i wahać się. Nie tylko zmienia się ciało, zmienia się też mózg. I tu zaczyna się ciekawa część.

Te hormony wpływają na kluczowe neuroprzekaźniki, takie jak:

• Serotonina: związana z dobrym samopoczuciem i stabilnością emocjonalną.


• Dopamina: powiązana z motywacją, przyjemnością, chęcią do działania.


• Noradrenalina: kojarzona z energią i reakcją na stres.

Kiedy hormony stają się nieprzewidywalne, również ta wewnętrzna chemia się zmienia. Dr Ashwini Nadkarni z Brigham Psychiatric Specialties wyjaśnia, że te zmiany modyfikują obwody mózgowe związane z pamięcią, koncentracją i nastrojem. Mówiąc wprost: trudniej ci się skupić, zapominasz proste rzeczy, łatwo się irytujesz, a nastrój staje się bardziej kruchy.

W gabinecie wiele kobiet mówi mi rzeczy w rodzaju:

• „Wchodzę do pokoju i zapominam, po co przyszłam”.


• „Kiedyś organizowałam się perfekcyjnie, teraz moja głowa to jedna chmura”.


• „Płaczę z rzeczy, które kiedyś mnie rozśmieszały”.

To wcale nie oznacza szaleństwa ani słabości. Oznacza, że naturalny proces hormonalny wpływa bezpośrednio na twoją równowagę psychiczną.

Ciekawostka, którą często poruszam na wykładach: wiele kobiet doświadcza perimenopauzy równocześnie z tym, co w astrologii nazywamy etapem wielkich życiowych przeglądów, zwłaszcza około pięćdziesiątki.

Intensywne tranzyty astrologiczne pokrywają się ze zmianami biologicznymi i rosnącymi obowiązkami. To tak, jakby życie mówiło: „przejrzyj wszystko… i zrób to, gdy źle śpisz”. 🙃

Proponuję lekturę: Odkrywają mentalną menopauzę u kobiet

Rosnące obowiązki w średnim wieku: dlaczego narasta taka presja

W tym samym czasie, gdy twoje ciało wchodzi w hormonalną rewolucję, twoje życie zewnętrzne także staje się bardziej wymagające. Ta kombinacja znacząco zwiększa wrażliwość emocjonalną.

W tym etapie wiele kobiet:

• Opiekuje się dziećmi wchodzącymi w okres dojrzewania lub młodość, co bywa burzliwym czasem dla całej rodziny.


• Towarzyszy starszym rodzicom, z większymi problemami zdrowotnymi lub zależnością.


• Utrzymuje coraz bardziej wymagającą karierę zawodową.


• Prowadzi obowiązki domowe, logistykę rodzinną i kwestie finansowe.


• Staje w obliczu zmian w związku lub nawet rozstań.

To słynne „pokolenie kanapki”: czujesz się uwięziona między potrzebami tych, którzy idą za tobą, i tych, którzy są przed tobą. Wszystko naraz.

Pamiętam pacjentkę, nazwę ją Laura, która mówiła:

„Przychodzę do pracy niewyspana, bo moja mama dzwoniła w środku nocy, wracam do domu z poczuciem winy, bo nie widziałam dzieci, kładę się do łóżka bez energii i z uderzeniami gorąca. A do tego czuję się smutna bez powodu”.

Powód istnieje. Twój organizm próbuje dostosować się do nowego etapu biologicznego, podczas gdy otoczenie oczekuje, że będziesz funkcjonować jak dawniej. To rozbieżność między tym, czego potrzebuje twoje ciało, a tym, czego wymaga od ciebie życie, otwiera drzwi dla lęku i depresji.

Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów wskazuje, że w średnim wieku wzrasta częstość lęków i depresji. Jednak wiele kobiet nie łączy tych objawów z menopauzą i myśli, że „po prostu nie radzą sobie ze stresem”. To boli, bo oprócz złego samopoczucia, obwiniają się. 😔

Objawy emocjonalne menopauzy, których nie należy ignorować

Wiele kobiet rozpoznaje od razu uderzenia gorąca czy zmiany wagi. Jednak objawy psychologiczne często umykają uwadze lub są minimalizowane. Wymieńmy je, abyś mogła je rozpoznać bez obaw.

Częste oznaki zaburzenia równowagi psychicznej w menopauzie i perimenopauzie:

• Nagłe wahania nastroju bez wyraźnej przyczyny.


• Stała drażliwość lub wybuchy gniewu.


• Utrzymujący się smutek lub epizody łatwego płaczu.


• Poczucie pustki, apatia lub utrata zainteresowania aktywnościami, które wcześniej sprawiały radość.


• Lęk, nadmierne martwienie się, poczucie „nic nie zdążę zrobić”.


• Trudności ze snem, nocne budzenia, bezsenność.


• Ogromne zmęczenie mimo braku nadmiernego wysiłku.


• Trudności z koncentracją, „zamulona” lub „zamglona” głowa.

Wiele z tych objawów wiąże się z:

• Zaburzeniami snu spowodowanymi nocnymi uderzeniami gorąca lub częstym budzeniem się.


• Nagromadzonym zmęczeniem przez długie dni i krótkie noce.


• Przewlekłym stresem z powodu rosnących obowiązków.

W mojej praktyce widzę wyraźny wzorzec: gdy kobieta poprawia sen, przy wsparciu medycznym i psychologicznym, nastrój też się poprawia. Bezsenność zachowuje się jak paliwo dla lęku i depresji. Jeśli ciągle źle śpisz, twój umysł traci zasoby do regulowania emocji.

Psychiatra Nadkarni wyjaśnia, że zmiany hormonalne także wpływają na obszary mózgu związane z pamięcią i uwagą. Stąd słynne zdanie wielu pacjentek: „Mam głowę jak w watce”.

Ważne: nawet jeśli nigdy wcześniej nie miałaś problemów emocjonalnych, ten etap może przynieść pierwszy epizod depresyjny lub lękowy. To nie czyni cię słabą. To czyni cię człowiekiem wobec realnej zmiany biologicznej.

Czynniki ryzyka i mity dotyczące menopauzy i zdrowia psychicznego

Nie wszystkie kobiety przechodzą menopauzę tak samo. Niektóre doświadczają łagodnych objawów, inne odczuwają emocjonalne tsunami. Od czego zależy ta różnica?

Niektóre czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo zaburzeń równowagi psychicznej w tej fazie, to:

• Historia osobista lęku lub depresji.


• Niezdiagnozowane lub źle kontrolowane problemy z tarczycą.


• Zaburzenia rytmu serca.


• Przewlekłe choroby zakaźne, jak borelioza.


• Niedobór witaminy B12 lub innych istotnych składników odżywczych.


• Wysokie spożycie alkoholu, tytoń lub kofeina.


• Przewlekły stres i brak wsparcia emocjonalnego.

W niejednym przypadku odkrywamy na konsultacji, że kobieta, która czuje się „oszalała”, w rzeczywistości ma niedobór B12 lub nieleczony problem z tarczycą. Dzięki odpowiednim badaniom i leczeniu jej nastrój poprawia się znacząco. Dlatego zawsze polecam łączyć ocenę psychologiczną i medyczną.

Krąży też wiele szkodliwych mitów:

• Mit: „Menopauza dotyczy tylko ciała, umysł nie ma nic do rzeczy”.
  Rzeczywistość: zmiany hormonalne wpływają bezpośrednio na chemię mózgu i nastrój.



• Mit: „Jeśli popadasz w depresję w menopauzie, to dlatego, że nie umiesz się przystosować”.
  Rzeczywistość: to nie kwestia braku charakteru. To proces biologiczny w kontekście wysokich wymagań.



• Mit: „Mówienie o menopauzie zawstydza, lepiej to wytrzymać w ciszy”.
  Rzeczywistość: milczenie pogłębia cierpienie, izolację i opóźnia profesjonalną pomoc.

Dr Esther Eisenberg, z rady redakcyjnej Amerykańskiego Kolegium Położników i Ginekologów, komentuje, że wiele pacjentek przypisuje te zmiany codziennemu stresowi i nie wiąże ich z tą przemianą. Ta niewiedza utrudnia wczesną diagnozę i właściwe leczenie.

Do tego dochodzi coś, co widzę bardzo często: ageizm i stygmatyzacja. W wielu kulturach społeczeństwo ceni młodość i patrzy z podejrzliwością na starzenie się, zwłaszcza u kobiet. Efekt:

• Trudniej ci przyznać, że wchodzisz w menopauzę.


• Wolisz milczeć o objawach emocjonalnych z obawy, że uznają cię za „starą” lub „niestabilną”.


• Nie pytasz ani nie szukasz wiarygodnych informacji, a kończysz na cudownych środkach, które tylko opróżniają twój portfel.

Ciekawostka: w społecznościach, gdzie dojrzała kobieta jest ceniona jako mądra i szanowana, intensywne objawy emocjonalne pojawiają się rzadziej. Kultura nie tylko wpływa na to, co czujesz; wpływa też na to, jak interpretujesz swoje odczucia.

Leczenie i strategie dbania o równowagę psychiczną w menopauzie

Dobra wiadomość: istnieje wiele sposobów łagodzenia objawów emocjonalnych menopauzy. Nie musisz się poddawać ani wszystko znosić w milczeniu. Zawsze polecam podejście całościowe, łączące medycynę, psychologię i zmiany stylu życia.

1. Leczenia medyczne i hormonalne

Według specjalistów zdrowia kobiet terapia hormonalna może w znacznym stopniu pomóc zmniejszyć uderzenia gorąca i ustabilizować nastrój w niektórych przypadkach.

• U kobiet z macicą zwykle stosuje się kombinację estrogenu i progesteronu.


• U kobiet bez macicy często podaje się sam estrogen.

Taki rodzaj terapii nie jest odpowiedni dla wszystkich, bo każdy organizm i historia medyczna są inne. Twój ginekolog powinien ocenić ryzyko i korzyści w twoim konkretnym przypadku.

Gdy terapia hormonalna nie jest wskazana, niektóre leki przeciwdepresyjne i inne farmaceutyki mogą zmniejszać depresję, lęk, a nawet uderzenia gorąca w pewnych sytuacjach. Tu wchodzi we współpracę psychiatria i ginekologia.

2. Terapia psychologiczna

Terapia poznawczo-behawioralna jest bardzo pomocna w:

• Kwestionowaniu katastroficznych myśli typu „już do niczego się nie nadaję”, „moje życie się skończyło”.


• Nauce technik radzenia sobie z lękiem i regulacji emocji.


• Poprawie nawyków snu i organizacji czasu.

W mojej praktyce łączę narzędzia poznawczo-behawioralne z pracą nad samooceną i sensem życia. Wiele kobiet przeżywa żałobę po utraconej płodnej fazie. Jednak odkrywają też nową wolność: nie krążą już tak bardzo wokół oczekiwań innych.

Na jednym z wykładów motywacyjnych o menopauzie uczestniczka powiedziała coś, czego nigdy nie zapomnę:

„Myślałam, że tracę swoją młodość, a tak naprawdę zyskałam autentyczność”.

To zdanie dobrze oddaje to, co można osiągnąć, towarzysząc temu procesowi ze świadomością.

3. Styl życia i głęboka samoopieka

Niektóre codzienne zmiany robią dużą różnicę:

• Regularna aktywność fizyczna: poprawia nastrój, reguluje sen i zmniejsza lęk. Nie trzeba biegać maratonów — wystarczy chodzić, tańczyć lub regularnie ćwiczyć jogę. 🙂


• Zbilansowana dieta: priorytet dla owoców, warzyw, białka wysokiej jakości i zdrowych tłuszczów. Unikaj nadmiaru cukru, alkoholu i żywności przetworzonej.


• Higiena snu: trzymaj stałe godziny, ogranicz ekrany przed snem i stwórz relaksujący rytuał wieczorny.


• Ograniczenie tytoniu i alkoholu: oba zwiększają ryzyko depresji i pogarszają uderzenia gorąca.


• Osobiste przestrzenie przyjemności: czytanie, sztuka, muzyka, medytacja — cokolwiek, co łączy cię ze sobą.

Dr Eisenberg ostrzega przed wzrostem produktów komercyjnych obiecujących natychmiastowe rozwiązania menopauzy. Wiele z tych opcji nie ma naukowego poparcia i wykorzystuje rozpacz. Zawsze konsultuj się ze specjalistami i nie ufaj obietnicom cudów bez wysiłku.

Jak wspierać kobietę w menopauzie: rodzina, partner i otoczenie

Jeśli sama nie przechodzisz menopauzy, ale mieszkasz z kimś, kto tak, też pełnisz kluczową rolę. Otoczenie może stać się siecią wsparcia albo czynnikiem pogarszającym samopoczucie.

Kilka skutecznych sposobów wsparcia:

• Słuchaj bez bagatelizowania: unikaj fraz typu „to sprawa wieku” czy „wyolbrzymiasz”. Lepiej zapytać: „Czego teraz ode mnie potrzebujesz?”.


• Informuj się: gdy znasz zmiany hormonalne i emocjonalne, lepiej rozumiesz reakcje, które wcześniej oceniałaś.


• Dziel obowiązki: nie zostawiaj jej samej z zadaniami domowymi, opieką nad dziećmi czy rodzicami.


• Waliduj jej osiągnięcia i życiową drogę: samoocena w tym etapie jest bardzo wrażliwa. Doceniaj jej doświadczenie i wartość.


• Wspieraj dialog: mów o menopauzie jako o czymś naturalnym, a nie tabu.

Na warsztatach dla par często pojawia się bardzo piękny moment: gdy partner rozumie, że wahania nastroju nie wynikają „po prostu z braku humoru”, lecz z intensywnego przejścia biologicznego i życiowego, empatia rośnie. Od tego momentu życie razem znacznie się poprawia.

Otwartość na dialog i normalizacja tematu zmniejszają stygmatyzację i odciążają psychicznie. To, że osoby publiczne mówią o swoich doświadczeniach, pomaga wielu kobietom stwierdzić: „też tak mam i nie jestem sama”.

Podsumowując: menopauza to naturalny proces, który często pokrywa się z rosnącymi obowiązkami. Ta kombinacja może prowadzić do głębokich zaburzeń równowagi psychicznej, ale nie musi niszczyć twojego dobrostanu. Gdy rozumiesz, co dzieje się w ciele i w umyśle, szukasz pomocy na czas i wybierasz wiarygodne informacje, możesz przemienić strach przed tym okresem w czas ponownego połączenia ze sobą. 💫

Jeśli zauważasz zmiany w nastroju, śnie lub energii i masz między czterdziestką a pięćdziesiątką paroma lat, nie przechodź obok tego obojętnie. Zadaj sobie pytania:

• Czy to może mieć związek z menopauzą lub perimenopauzą?


• Czy już rozmawiałam o tym z profesjonalistą medycznym?

Twoje zdrowie psychiczne jest tak samo ważne jak zdrowie fizyczne. Zasługujesz na przejście tej przemiany z informacją, wsparciem i godnością, a nie z poczuciem winy i milczeniem.

Subskrybuj bezpłatny cotygodniowy horoskop

Baran Bliźnięta Byk Koziorożca Lew Panna Raka Ryby Skorpion Strzelec Waga Wodnik